Historiati dhe përshkrimi i shkurtër i Komunës
Populli i komunës së Skënderajt është i ngulitur që nga lashtësia në këto troje. Ai kishte prirjen që të mos nënshtrohet ndaj asnjë pushtuesi, pa marrë parasysh fuqinë e tij. Pra, Skënderaj është një nga qendrat dhe trevat më kryengritëse në të gjitha trojet shqiptare. Ai u ngrit kundër Perandorisë Osmane dhe më 1891, ia bëri rrafsh me tokë Sarajin që po ngrehte për administratën turke, pikërisht në Skënderajn e sotëm.
Më 1912, Hasan Prishtina, edhe ky bir Drenice, me prejardhje nga Palaci i Skënderajt, mbajti fjalimin mobilizues pranë Kullës së Ahmet Delisë së Prekazit , trimat e të cilit fshat , në periudha të ndryshme kohore ndërruan ritmin monoton të historisë dhe mbeten në kujtesën e kombit si shembujt më tipik se si vdiset për t'u bërë tapia e kësaj toke.
Më 1912, Ahmet Delia i kundërvihet hordhive të armatosura serbe që terrorizonin fshatin ,me ç'rast vret disa ushtarë serbë. Nga kjo ditë, për kohë të gjatë ndërron kursi i sjelljes së policisë dhe ushtrisë serbe ndaj popullatës së pafajshme. Nuk hyhet kohë e pa kohë për të bastisur shtëpitë shqiptare.
Por jo vetëm Prekazi sfidoi pushtuesit e sidomos hegjemoninë serbe. E gjithë Drenica ishte log betejash në krye me Azem e Shotë Galicën në vitet e njëzeta kur hegjemonia serbe po bënte përpjekje të shpërngulë me terror shqiptarët për ta kolonizuar atë me sllavë, e gjthë Drenica u përgjak në vitin 1945, ngase bijtë e saj po kuptonin fare mirë se po bëhej tradhëti dhe trojet shqiptare prapë po ngelnin nën thundrën sllave.
Më1981, Tahir Meha, i po këtij fshati, tregon se si i dilet zot trojeve stergjyshore. Ngujohet në kullë dhe lufton derisa me tanke ushtria moderne jugosllave ia bën rrafsh me tokë kullën e Emin Latifit - gjyshit të tij dhe bashkëluftëtarit të Azem Galicës.
Ushtria Çlirimatare e Kosovës (UÇK) është themeluar në këto troje dhe me të vërtetë Skënderaj konsiderohet treva më kryengritëse e Kosovës dhe trojeve tjera shqiptare.
Operacionet militare të ushtrisë serbe në mars të vitit 1998 luftuan në Prekaz kundër udhëheqësit të UÇK-së Adem Jashari. Këto opëracione paraqesin fillimin e luftës së përgjakshme kundër pushtuesve serbë. Adem Jashari, Komandanti legjendar i Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës (UÇK-së) përfundimisht i bëri të ditur botës se sa është i lidhur për trualli dhe çfarë sakrificash në përmasa mitike është në gjendje të përballojë për lirinë e atdheut njeriu shqiptar e në veçanti shqiptari i Drenicës.
Komuna e Skënderajt zë vend qendror në Drenicë, shtrihet në një sipërfaqe prej 378 km². Në veri kufizohet me Komunën e Mitrovicës, në lindje me Vushtrrin, në juglindje me Drenasin (Gllogovcin), jugperendim me Klinën, ndërsa në veripërendim me Burimin (Istogun).
Nëpër Komunë kalojnë rrugë të rëndësishme automobilistike, të cilat e lidhin me qendrat e tjera të Kosovës.
Territori i Komunës së Skënderajt ka konfiguracion kodrinoro-malor, me lartësi mbidetare mesatare prej 500-700m, kurse pikën më të lartë e paraqet maja e Qyqavicës me lartësi 1 117 m.
Ka reliev të butë, përshkohet me lugina lumenjësh të vegjël, kryesisht dominon klimë e mesme kontinentale që karakterizohet me dimëra të ashpër, verëra të thata me temperatura të larta e reshje të pakta, ndërsa ka një florë dhe faunë të pasur.
Në Komunën e Skënderajt banojnë mbi 72 mijë banorë, ku 99% janë shqiptarë. Në strukturën e popullsisë kryesisht dominon mosha e re dhe atë: 47 % deri në moshën 20 vjeçare, 48 % nga 20-60 vjeçë, ndërsa vetem 5 % të moshuar mbi 60 vjeçë. Shtimi natyror ka një shkallë të lartë, mbi 28 promila, me një shkallë të ulët të vdekshmërisë, që sillet diku rreth 5 promila.
Komuna e Skënderajt është një vend i cili daton që nga kohërat e lashta Ilire, që dëshmohet me dokumentacionin paraprak të Arkivave dhe që ka një parahistori si: Runiku Lokalitet i Neolitit të hershëm dhe të ri, pastaj monumentet mesjetare Surigana: Kështjellë antike dhe mesjetare; monumenti mesjetar në Tushilë "Gjytet" (gërmadha) etj.
Skënderaj është qendra e një krahine ndër me rezistueset, në gjithë trojet shqiptare. Populli i saj i ngulitur që nga lashtësia në këto troje ,gjithmonë deri në ditët e sotme ishte i prirur që të mos nënshtorhet ndaj asnjë pushtuesi dhe gjithëherë duke pasur për motiv mbrojtjën e trojeve të tyre etnike.
Pozita gjeografike
Komuna e Skënderajit si pozicion gjeografik gjendet në qendër të Kosovës, 50 km në veriperndim të kryeqytetit të Kosovës (Prishtinës).
Skënderaji si komunë është i përfshirë në regjionin e Mitrovicës dhe është 20 km në juglindje të këtij qyteti.
Komuna e Skënderajit është në qendër të Kosovës dhe kufizohet me këto komuna:
-Në veri me Mitrovicën;
-në veripërendim me Burimin;
-në jugpërendim me Klinën;
-në juglindje me Drenasin dhe
-në verilindje me Vushtrrinë.
Nëpër Komunë kalojnë disa rrugë me karkter të rrugëve nacionale si:
- Në pjesën veriore rruga Pejë- Mitrovicë, e cila ka aksin rrugor, që lidhë lindjen dhe perëndimin e Kosovës.
- Rruga Skënderaj - Drenas-Komoran -Prishtinë është aks rrugor Veri-Jug dhe është rrugë me karakter nacional.
- Me karkter të rrugës regjionale është rruga Skënderaj - Klinë.
- Gjithashtu Skënderaji është i lidhur edhe me një rrugë të kategorisë së IV me qytetin e Vushtrrisë.
>>>>
